1398/01/25
بررسی نقش پتروپالایشگاه‌ها در توسعه متوازن زنجیره ارزش نفت و گاز

بررسی نقش پتروپالایشگاه‌ها در توسعه متوازن زنجیره ارزش نفت و گاز

ارسال توسط مدیر سایت

معاونت پژوهش‌هاي زیربنایی و امور تولیدي دفتر: مطالعات انرژي، صنعت و معدن

بررسی نقش پتروپالایشگاه‌ها در توسعه متوازن زنجیره ارزش نفت و گاز

 

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی

معاونت پژوهش‌هاي زیربنایی و امور تولیدي دفتر: مطالعات انرژي، صنعت و معدن

 
چکیده:

هدف اين گزارش آشنايي با مفهوم پتروپالايشگاه، ابعاد فرايندي آن، بررسي وضعيت پتروپالايشگاهها در جهان و دستيابي به راهكارهاي توازن زنجيره پتروشيمي و بهبود راندمان پالايشگاه در داخل كشور است. از جمله مدل‌هاي توسعه صنايع ميان‌دستي صنعت نفت و گاز، مدل ادغام مجتمع‌هاي پتروشيمي و پالايشگاهي است. به عبارتي مفهوم پتروپالايشگاه برمبناي يكپارچگي بين مجتمع‌هاي پالايشي و پتروشيمي شكل گرفته كه با هدف تنوع در محصولات (انواع سوخت و محصوالت پايه پتروشيمي)، كاهش قيمت تمام شده محصولات، بهينه‌سازي راندمان و افزايش سودآوري ايجاد مي‌شوند. مجتمع‌هاي پتروپالايش در راستاي توليد همزمان فرآورده‌هاي هيدروكربوري و محصولات پايه پتروشيمي نيازمند به كارگيري واحدهاي فرايندي تبديلي و تكميلي از جمله واحد كراكر با بخار، واحد تبديل كاتاليستي، واحد هيدروژن زدايي از پروپان، استخراج و جداسازي آروماتيک‌ها و الفين‌ها هستند.

بررسي وضعيت پتروپالايشگاه‌ها در جهان نشان مي‌دهد كه كميت و كيفيت، دو كاركرد اصلي مجتمع‌هاي پتروپالايش يعني تأمين سوخت، توليد محصولات پايه پتروشيمي و مدل توسعه آن‌ها، در كشورهاي مختلف دنيا با توجه به منابع هيدروكربوري موجود در آن كشور متفاوت است. نتايج اين گزارش نشان مي‌دهد در مناطقي مانند خاورميانه و آمريكاي شمالي كه دسترسي به خوراك‌هاي سبک از جمله اتان بيشتر است شكل‌گيري پتروپالايشگاه براي توليد اتيلن ضعيف‌تر است. با وجود اين 45 درصد از اتيلن توليد شده در جهان در مجتمع‌هاي پتروپالايشگاهي توليد شده است. اما در توليد محصولات پروپيلن و آروماتيک‌ها نقش پتروپالايشگاه‌ها پُررنگتر است. به طوري كه در شمال شرق آسيا، اتحاديه اروپا و آمريكاي شمالي به ترتيب 64 ،57 و 51 درصد از ظرفيت توليد پروپيلن و 72 ،89 و 91 درصد از ظرفيت توليد آروماتيک‌ها (پارازايلن) به مجتمع‌هاي پتروپالايش اختصاص دارد. اين در حالي است كه فقط 16 درصد از پروپيلن توليدي در منطقه خاورميانه از مجتمع‌هاي پتروپالايش حاصل مي‌شود.

بررسي وضعيت توليد موجود و آتي محصولات پايه پتروشيمي كشور نشان از تمركز بر توليد محصولات مبتني بر خوراك‌هاي گازي (متان و اتان) و در نتيجه توليد محصولات پايه متانول، آمونياك و اتيلن دارد. اين در حالي است كه در ساير محصوالت پتروشيمي از جمله پروپيلن و آروماتيک‌ها كه عمدتاً مبتني بر خوراكهاي مايع است، ظرفيت توليد به مراتب كمتر است. از اين‌رو ايجاد و توسعه پتروپالايشگاه‌ها در كشور مي‌تواند در متوازن كردن توسعه صنعت پتروشيمي كشور مؤثر باشد. همچنين از آنجا كه در مجتمع‌هاي پتروپالايش در هر سه سطح مالكيت، مديريت و عمليات، هم‌افزايي بين بنگاهي در بخش پالايش و پتروشيمي ايجاد مي‌شود، بنگاه‌ها تاب‌آوري بالاتري در برابر شوك‌هاي محيطي خواهند داشت.

 

برای مطالعه متن کامل پژوهش بر روی این لینک کلیک کنید.

 

 

منبع: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی